Türkiye’de ilk kez Muratpaşa Belediyesi ile GEA Arama Kurtarma Derneği iş birliğiyle Antalya’da hayata geçirilen Kahraman Fareler Projesi, arama kurtarma çalışmalarında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Yaklaşık 3 yıllık eğitim sürecinde insan kokusunu ayırt edebilen Afrika keseli sıçanlarının, sırtlarına takılan GPS ve kamera sistemi sayesinde ulaşılması zor noktalardaki arama kurtarma çalışmalarına önemli katkı sağlaması hedefleniyor.
Kahraman Fareler Projesi, Muratpaşa’daki GEA Arama Kurtarma Gönüllülük Merkezi‘nde düzenlenen programla tanıtıldı. Program, enkaz uygulamalarında kullanılan farelere ilişkin tanıtım videosunun izlenmesiyle başladı. Ardından GEA Arama Kurtarma Takım Lideri Erkan Atarer, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Engin Yence, projeyi tasarlayıp yürüten Dr. Danielle Glangrasso ve Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal açıklamalarda bulundu.
Farelerin üstündeki GPS ve kamera sistemi enkazda “göz” oluyor
Farelerin sırtına takılan özel GPS ve kamera sistemi sayesinde ekipler, farelerin izlediği güzergâhı anlık olarak takip edebiliyor. Farelerin sırtlarındaki kamera, enkazın derinliği ve erişilmesi zor noktalar hakkında ekiplerin detaylı bilgi edinmesini sağlıyor.
Yaklaşık 3 yıl süren eğitim sonucunda insan kokusunu ayırt edebilen bu özel farelerin, enkaz altında canlılara ulaşarak arama kurtarma çalışmalarına önemli katkı sunduğu ifade ediliyor.
“Birleşmiş Milletler Tavsiye Grubu’na bağlı bir ekibiz”
- Toplantıda konuşan GEA Arama Kurtarma Takım Lideri Erkan Atarer, şu ifadeleri kullandı: “GEA ekibi, ulusal ve uluslararası ölçekte yaşamı tehdit eden felaketlerde arama kurtarma çalışmaları yürütür; afet bölgelerine insani ve tıbbi destek sağlamak amacıyla görev yapar. GEA, Birleşmiş Milletler Tavsiye Grubu‘na bağlı bir ekiptir. 2021 Aralık ayından beri AFAD tarafından akredite bir ekip olarak görev yapıyoruz. Dron ve klasik yöntemlerin yetersiz kaldığı anlarda alternatif bir yöntem neden olmasın düşüncesiyle bu projeyi hayata geçirmek istedik. Muratpaşa Belediyesi de bu süreçte bizlere büyük destek verdi.”
En dar enkaz boşluklarında “kahraman fareler” devreye girecek
Belçika merkezli APOPO iş birliğiyle Türkiye’ye getirilen Jo, Caruso, Wagner, Billy, Kira ve Daniel isimli altı Afrika keseli sıçanı, Muratpaşa’da oluşturulan özel alanda enkaz senaryolarına dayalı eğitimlerden geçiriliyor.
Projenin yürütücülerinden Dr. Danielle Glangrasso, deprem gibi zamanla yarışılan afetlerde, özellikle dron, köpek ve insan gücünün yetersiz kaldığı dar enkaz boşluklarında bu hayvanların tamamlayıcı ve hayati bir rol üstleneceğini vurguladı. Hafif yapıları sayesinde ikincil çökme riski oluşturmayan farelerin, enkaz altındaki yaşam belirtilerini kısa sürede tespit ederek ekipleri yönlendirdiği belirtildi.
“Türkiye’de ilk kez Antalya’da uygulanan bir afet hazırlık modeli”
Programda konuşan Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal, afet öncesi hazırlık vizyonu doğrultusunda Türkiye’de ilk kez böyle bir projeyi hayata geçirdiklerini söyledi.
- Uysal, belediyenin afet yönetiminde önleyici ve hazırlık odaklı bir yaklaşım benimsediğini belirterek, “Bu proje ile hem belediyemizin müdahale kapasitesini artırıyoruz hem de toplumun afet bilincini güçlendiriyoruz” dedi.
Kahraman fareler için 3 bin 200 metrekarelik yeni eğitim alanı
Muratpaşa Belediyesi ile GEA Arama Kurtarma Derneği arasında 19 Temmuz 2017 tarihinde imzalanan iş birliği protokolünün ardından belediye tarafından 967 metrekarelik bir alan derneğe tahsis edildi.
Bu iş birliğinin sahadaki en önemli karşılığı, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sırasında görüldü. Elde edilen deneyimler doğrultusunda, Kahraman Fareler Projesi için mevcut alanın yanında yer alan 3 bin 200 metrekarelik yeni alanın tahsis edildiği ve bunun 4 Ekim 2024 tarihli belediye meclisi kararıyla resmileştiği açıklandı.
Eğitimleri süren altı Afrika keseli sıçanı, arama kurtarma operasyonlarında görev almak üzere hazırlanıyor.
