Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile akaryakıtta eşel mobil sistemi yeniden devreye alındı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının ardından küresel petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, Türkiye’de ekonomi yönetimini harekete geçirdi.
Yayımlanan karar kapsamında, akaryakıta gelen zamların Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanması sağlanarak, pompa fiyatlarına yansıması beklenen yüksek artışların önüne geçildi.
Petrol Fiyatlarındaki Artış Harekete Geçirdi
Orta Doğu’da tırmanan çatışmaların küresel petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıması, Türkiye’de enflasyon baskısını artırdı. Ham petrolün varil fiyatında yaşanan sert yükselişlerin iç piyasaya etkisini sınırlamak amacıyla hazırlanan karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Bu düzenleme ile akaryakıt fiyatlarını sabitlemeyi amaçlayan eşel mobil (hareketli vergi) sistemi, 2021 yılından sonra ilk kez resmen yeniden uygulanmaya başlandı.
Motorin Zammı Son Anda İptal Edildi
Kararın en somut etkisi, motorine yapılması planlanan yaklaşık 6,69 TL’lik zammın son anda iptal edilmesiyle görüldü. Düzenlemenin ardından, zam beklentisiyle akaryakıt istasyonlarında oluşan yoğunluk kısa sürede sona erdi ve piyasalarda göreceli bir sakinlik yaşandı.
AA muhabirinin Anadolu Ajansı Hazine ve Maliye Bakanlığından Hazine ve Maliye Bakanlığı edindiği bilgilere göre, kararla jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve vatandaşların bütçesine etkisinin azaltılması için geçici olarak eşel mobil sisteminin devreye alınması kararlaştırıldı.
Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75’ine kadar bu ürünlerin ÖTV’sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak.
Bu kapsamda, benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya, LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim olabilecek.
Bu ürünlerin fiyatı düşerse, azalış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV artırılacak ve artırılan bu tutar da 2 Mart’ta uygulanan ÖTV’yi geçmeyecek.
10 liralık artışın sadece 2,5 lirası vatandaşa yansıyacak
Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki değişim nedeniyle meydana gelecek fiyat artışının, akaryakıt ve LPG fiyatlarına sınırlı olarak yansıması amacıyla bu ürünler üzerindeki ÖTV’nin yüzde 75’i ile buna bağlı KDV’den vazgeçilecek.
Örneğin, söz konusu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde, bu tutarın sadece 2,5 lirası piyasa fiyatına yansıyacak, geri kalan 7,5 lira vergiden karşılanacak.
Böylece, yüksek miktarda bütçe gelirinden feragat edilerek enflasyonla mücadele önceliklendirilmiş, akaryakıt ve LPG fiyat artışlarının piyasaya sınırlı yansıması sağlanmış olacak.
Kararda Yer Alan Hüküm
- Resmi Gazete’de yayımlanan kararda şu ifadelere yer verildi: “2/3/2026 tarihi itibarıyla bu Karar eki listedeki malların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca ilan edilen akaryakıt bayi satış fiyatlarına esas alınan yurtiçi rafineri çıkış fiyatlarında, bu tarihten itibaren, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak meydana gelecek artış durumunda, söz konusu malların tabi olduğu özel tüketim vergisi tutarları, gerçekleşen artış tutarının %75’i kadar azalış yapılmak suretiyle; uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak meydana gelecek azalış durumunda ise özel tüketim vergisi tutarları, gerçekleşen azalış tutarının %75’i kadar artış yapılmak suretiyle uygulanır.”
Eşel mobil sistemi nasıl çalışıyor?
Eşel mobil sistemi, akaryakıtın uluslararası fiyatı veya döviz kuru arttığında, bu artış miktarının Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) düşülmesini esas alıyor. Böylece devlet, vergi gelirinden feragat ederek fiyat artışının vatandaşın cebine yansımasını engelliyor.
